قوانین مالکیت دیجیتال و ترفند گیمشیر (Console Sharing)
یکی از جذابترین قابلیتیهای قانونی که سونی در کنسولهای خود قرار داده و خیلی از خریداران صفر کیلومتر از آن بیخبرند، قابلیت Console Sharing and Offline Play یا همان ترفند «گیمشیر» است. این قابلیت به شما اجازه میدهد تمام بازیهای دیجیتال خود را کاملاً قانونی با یک نفر از دوستانتان شریک شوید تا هزینههای خرید بازی در کشف نو سهسوت نصف شود!
- فرمول مهندسی گیمشیر دو نفره:
فرض کنید شما بازی را خریدهاید (شخص A) و میخواهید آن را به دوست خود (شخص B) بدهید. دوست شما (B) اکانت شما را وارد کنسول خود میکند و در تنظیمات، قابلیت Console Sharing را روشن (Active) میکند. حالا دوست شما میتواند وارد اکانت شخصی خودش شود و تمام بازیهای شما را دانلود کرده و بدون هیچ تداخلی بازی کند. خود شما (A) نیز روی کنسول خودتان، بدون نیاز به اکتیو کردن، داخل اکانت خودتان به صورت آنلاین یا آفلاین بازی میکنید.
- شرط سختگیرانه سونی: با این فرمول قانونی، دو نفر میتوانند همزمان و حتی با هم به صورت آنلاین یک بازی مشترک را تجربه کنند بدون اینکه خطر قفل شدن یا بن شدن دستگاه وجود داشته باشد. اما یادتان باشد هر اکانت فقط و فقط میتواند روی یک کنسول اکتیو باشد؛ اگر اکانت را به نفر سومی بدهید، سیستم سهسوت قفل زرد را روی دستگاه نفرات قبلی فعال میکند.
قبل از اینکه اولین دلار یا ریال خود را برای خرید یک بازی دیجیتال خرج کنید، باید بدانید که اکانت پلیاستیشن شما در کدام مختصات جغرافیایی یا اصطلاحاً ریجن (Region) ساخته شده است. سونی دنیای دیجیتال خود را به چندین منطقه تقسیم کرده که هر کدام قوانین مالی و ساختاری کاملاً متفاوتی دارند. در این مقاله تخصصی در رسانه کشف نو، سه ریجن اصلی که گیمرهای ایرانی با آنها سروکار دارند را کالبدشکافی میکنیم:
۱. ریجن ۱ (آمریکا – USA) – اتوبان در دسترس اما با تله مالیاتی
این محبوبترین ریجن در ایران است چون گیفت کارتهای آن همیشه در بازار فراوان و در دسترس هستند. اما یک باگ پنهان به نام مالیات بر ارزش افزوده (Sales Tax) در آن وجود دارد.
- تله مالیاتی: اگر در زمان ساخت اکانت، آدرس یکی از ایالتهای معروف آمریکا (مثل نیویورک یا کالیفرنیا) را بدهید، وقتی میخواهید یک بازی ۷۰ دلاری را بخرید، سونی در مرحله آخر سهسوت چند دلار مالیات به فاکتور شما اضافه میکند و با کیف پول ۷۰ دلاری نمیتوانید بازی را بخرید!
- فرمول فرار در کشف نو: در زمان ساخت اکانت آمریکا، حتماً باید کد پستی (Zip Code) ایالتهای معاف از مالیات (مثل آلاسکا، دلاور یا اورگان) را وارد کنید تا قیمت بازی دقیقاً همان عدد نامی باقی بماند.
۲. ریجن ۲ (اروپا و خاورمیانه – UK/UAE) – قیمتهای سنگینتر اما مناسب برای دیسکبازها
قیمت بازیها در ریجن انگلستان یا امارات معمولاً به پوند یا درهم محاسبه میشود که با تبدیل نرخ ارز در ایران، ملو و گرانتر از دلار آمریکا تمام میشود. اما یک شرط بسیار سختگیرانه برای خرید در این ریجن وجود دارد: قانون سازگاری دیالسی (DLC).
- باگ ناسازگاری: اگر شما دیسک فیزیکی یک بازی را در ایران خریده باشید، آن دیسک ۹۰ درصد مواقع ریجن ۲ (اروپا) است. اگر بخواهید برای این بازی یک الحاقیه یا محتوای اضافه (DLC) از استور دیجیتال بخرید، ریجن اکانت دیجیتال شما حتماً باید با ریجن دیسک یکی باشد؛ در غیر این صورت، دیالسی دیجیتالی که خریدهاید سهسوت روی بازی فیزیکی شما غیرفعال میشود و پولتان سوخت خواهد شد.
۳. تله غولپیکر اکانتهای هکی و ظرفیتی فیک
در بازار ایران، کانالها و سایتهای زیادی بازیهای دیجیتال نسل جدید را با قیمتهای بسیار پایین تحت عنوان اکانتهای ظرفیتی قانونی به فروش میرسانند. برای اینکه سرمایه و کنسول شما سهسوت نابود نشود، باید ماتریکس این اکانتها را کاملاً کالبدشکافی کنیم. به طور قانونی، هر اکانت خریداریشده سونی میتواند به سه ظرفیت تفکیک شود:
- ظرفیت ۱ (آفلاین محض): این ظرفیت برای بازیهای داستانی است. خریدار اکانت را وارد کنسول میکند، بازی را دانلود کرده و سپس اینترنت کنسول را برای همیشه قطع میکند. اگر کنسول حتی برای یک صدم ثانیه به اینترنت وصل شود، سونی لایسنس بازی را چک کرده و بازی سهسوت قفل (اصطلاحاً قفل زرد) میشود.
- ظرفیت ۲ (کاملترین حالت): در این حالت، اکانت روی کنسول شما اکتیو (Console Sharing) میشود. شما میتوانید بازی را دانلود کنید، وارد اکانت شخصی خودتان شوید و به صورت آنلاین یا آفلاین بازی کنید و تروفیها روی اکانت خودتان ثبت شود. این گرانترین و بینقصترین ظرفیت است.
- ظرفیت ۳ (آنلاین محض): در این حالت، شما حق ندارید اکانت را روی کنسول اکتیو کنید. برای بازی کردن حتماً باید اینترنت روشن باشد و دقیقاً داخل خود اکانت خریداریشده بازی کنید. اگر اینترنت قطع شود، بازی سهسوت بسته میشود.
تله اکانتهای هکی و کرکی:
باگ بزرگ زمانی رخ میدهد که فروشگاههای نامعتبر، اکانتهای دزدیدهشده (هکشده از کاربران خارجی) را به عنوان ظرفیت ۲ یا ۳ قانونی به شما میفروشند. به محض اینکه مالک اصلی اکانت در خارج از کشور متوجه شود و به پشتیبانی سونی شکایت کند، سونی نه تنها اکانت را مسدود و بازی را قفل میکند، بلکه آیدی سختافزاری کنسول شما را وارد لیست سیاه میکند. این یعنی کنسول شما برای همیشه بن (Ban) میشود و تبدیل به یک تکه آجر دیجیتالی گرانقیمت میشود! همیشه اکانت را فقط از مراجع معتبری بخرید که به شما ایمیل اصلی و رسید خرید دلار را تحویل میدهند.
۴. کدهای گیفت کارت و شریانهای شارژ کیف پول
از آنجا که به دلیل تحریمها، امکان اتصال مستقیم کارتهای بانکی ایران به استور سونی وجود ندارد، تنها شریان قانونی برای خرید بازی دیجیتال، استفاده از گیفت کارت پلیاستیشن (PSN Gift Card) است. کارشناسان کشف نو توصیه میکنند در خرید و استفاده از گیفت کارتها این چند فوت کوزهگری را به یاد داشته باشید:
- ترازبندی ریجن گیفت کارت با اکانت: گیفت کارت کاملاً تابع جغرافیا است. اگر اکانت شما ریجن آمریکا است، مطلقاً نمیتوانید کدهای گیفت کارت معادل یورو یا پوند را روی آن ردیوم (Redeem) کنید. قبل از خرید کارت، ریجن دقیق اکانت خود را در بخش Account Information چک کنید.
- تله کارمزدهای پنهان واسطهها: گیفت کارتها روی کاغذ قیمت اسمی دارند. در بازار ایران، برخی سایتها کارمزدهای پنهان سنگینی روی قیمت دلار صوتی حساب میکنند. همیشه قیمت نهایی ریالی را با نرخ حواله دلار بازار مقایسه کنید تا مچ گرانفروشی را بگیرید.
- فرمول طلایی زمانبندی تخفیفات استور: هرگز یک بازی دیجیتال را در روزهای معمولی با قیمت کامل (۷۰ دلار) نخرید! سونی به صورت دورهای و تقویمی، تخفیفهای غولپیکری به نامهای Days of Play (در اواخر بهار)، Black Friday (پاییز) و Holiday Sale (ایام سال نو میلادی) برگزار میکند که در این بازهها، گرانترین بازیهای نسل جدید سهسوت بین ۳۰ تا ۷۰ درصد افت قیمت پیدا میکنند. با نگه داشتن دلارها در کیف پول برای این روزها، میتوانید با بودجه یک بازی، چند بازی بزرگ خریداری کنید.
کالبدشکافی سرویس پلیاستیشن پلاس (PS Plus)
یکی از هوشمندانهترین روشها برای دور زدن قیمتهای سنگین ۷۰ دلاری بازیهای نسل جدید، خرید اشتراکهای دورهای سونی است. سونی چند سالی است که سیستم پلاس خود را کاملاً جراحی کرده و آن را در سه پله سختافزاری و قیمتی قرار داده است. بیا این سطوح را در کشف نو کالبدشکافی کنیم تا ببینی کدام پله ارزش کارت کشیدن دارد:
۱. سطح اسنشال (PS Plus Essential) – بلیت ورود به دنیای آنلاین
این پایه ترین سطح پلاس است و دقیقاً همان کارکرد پلاس قدیمی را دارد.
- برگ برنده: قفل بازیهای آنلاین (مثل کاد یا فیفا) را سهسوت برای شما باز میکند، به شما اجازه میدهد فایلهای ذخیره بازی (Save) را روی کلاود سونی بکآپ بگیرید و هر ماه ۳ بازی رایگان به لیست شما اضافه میکند که تا زمان داشتن اشتراک، مال شماست. اگر فقط آنلاینباز هستید، این پله برای شما کافی است.
۲. سطح اکسترا (PS Plus Extra) – بهشت بازیهای داستانی (بزرگترین برگ برنده)
این پله، محبوبترین سطح در میان کاربران کشف نو است؛ چون علاوه بر تمام امکانات سطح اسنشال، کاتالوگی غولپیکر شامل بیش از ۴۰۰ بازی بزرگ و تراز اول پلیاستیشن ۴ و ۵ را سهسوت روی کنسول شما باز میکند.
- ارزش خرید: با خرید این سطح، دیگر نیازی به خرید تکی بازیهای انحصاری و داستانی بزرگ ندارید. شما با پرداخت هزینه یک اکانت، به آرشیوی دسترسی پیدا میکنید که صدها ساعت گیمپلی ناب بدون هزینه اضافه تحویلتان میدهد.
۳. سطح دلاکس / پریمیوم (Deluxe / Premium) – بازگشت به گذشته لوکس
گرانترین سطح پلاس است. نسخه پریمیوم مخصوص کشورهایی است که اینترنت ماورایی برای اجرای ابری بازیها دارند، و نسخه دلاکس (بدون قابلیت کلاود گیمینگ) مخصوص ریجنهای خاورمیانه و ترکیه است.
- امکانات تخصصی: این سطح علاوه بر کاتالوگ اکسترا، دسترسی به بازیهای کلاسیک و نوستالژیک پلیاستیشن ۱، ۲، ۳ و پیاسپی را به همراه نسخههای دمو و تست رایگان بازیهای جدید (Game Trials) به شما میدهد. خرید این سطح فقط به کسانی توصیه میشود که عاشق بازیهای کلاسیک یا تست قبل از خرید هستند.
دژ امنیتی حساب کاربری و جدول فیلترینگ ریجنها
در ایستگاه پایانی، بزرگترین اشتباه خریداران بازیهای دیجیتال، رها کردن اکانت بدون لایههای امنیتی است. از آنجا که شما برای خرید بازیها گیفت کارت دلاری میزنید، اکانت شما یک دارایی گرانقیمت محسوب میشود و هکرها همیشه به دنبال سرقت این حسابها هستند.
- فرمول ساخت دژ امنیتی در کشف نو: به محض ساخت اکانت یا خرید ظرفیت قانونی، سهسوت وارد تنظیمات حساب شده و قابلیت تایید دو مرحلهای (2-Step Verification) را روشن کنید. پیشنهاد کارشناسان کشف نو این است که به جای پیامک تلفن همراه (که در ایران به دلیل باگهای مخابراتی گاهی کد آن ارسال نمیشود)، از اپلیکیشنهای احراز هویت مثل Google Authenticator استفاده کنید تا کدها به صورت آنی تولید شوند. همچنین کدهای پشتیبان (Backup Codes) را روی یک کاغذ یادداشت کنید تا در صورت گم شدن گوشی، اکانت شما برای همیشه در سرورهای سونی حبس نشود.
جدول رادار نهایی فیلترینگ ریجنها و سطوح خرید دیجیتال
| پارامتر ارزیابی | ریجن ۱ (آمریکا) | ریجن ۲ (اروپا / امارات) | ریجن اکانت ترکیه (محبوب قدیمی) |
| وضعیت قیمت بازیها | استاندارد جهانی (۷۰ دلار) | ملو و گرانتر (به دلیل پوند/درهم) | نوسانی (در گذشته ارزان، اکنون نزدیک به دلار) |
| فراوانی گیفت کارت در ایران | ۱۰ از ۱۰ (فراوان در تمام سایتها) | متوسط و نیازمند جستجو | بسیار سخت و دارای کارمزدهای بالا |
| تله مالیات پنهان (Tax) | دارد (باید با زیپکد فرار کرد) | کلاً صفر درصد (قیمت نهایی است) | کلاً صفر درصد |
| سازگاری با دیسکهای فیزیکی ایران | ضعیف (اکثر دیسکهای ایران ریجن ۲ هستند) | ۱۰۰ درصد سازگار برای خرید دیالسی | کاملاً سازگار با دیسکهای ریجن ۲ |
چکلیست طلایی نهایی خرید بازی دیجیتال از نگاه کشف نو:
۱. ریجن اکانت خود را بر اساس دسترسی به گیفت کارت انتخاب کنید (آمریکا با کد پستی آلاسکا راحتترین فرمول است).
۲. به جای اکانتهای هکی ارزانقیمت که کنسول را سهسوت آجر و بن میکنند، از پلاس اکسترا یا ترفند گیمشیر دو نفره قانونی استفاده کنید.
۳. قفل تایید دو مرحلهای گوگل را روی اکانت فعال کنید تا داراییهای دیجیتال شما هک نشود.
۴. بازیهای بزرگ را فقط در بازههای تخفیف فصلی سونی (مثل بلک فرایدی) بگیرید تا بودجه شما سهسوت ذخیره شود.
